Tin Tức

Cathay Pacific Và Google Dùng AI Giảm Tác Động Khí Hậu Hàng Không

Ngành hàng không đang tìm kiếm nhiều giải pháp để giảm tác động đến môi trường. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một hướng tiếp cận mới.

Cathay Pacific và Google vừa mở rộng chương trình thử nghiệm công nghệ AI. Mục tiêu là giúp máy bay hạn chế tạo ra các vệt ngưng tụ gây giữ nhiệt trong khí quyển.

Đây là một phần trong nỗ lực giảm tác động khí hậu của ngành hàng không. Công nghệ mới có thể được triển khai trên các chuyến bay tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Vệt ngưng tụ là gì?

Vệt ngưng tụ, hay contrail, là những vệt trắng thường xuất hiện phía sau máy bay. Chúng hình thành khi máy bay bay qua những vùng không khí lạnh và có độ ẩm cao.

Không phải mọi vệt ngưng tụ đều tồn tại lâu. Một số nhanh chóng biến mất sau khi máy bay đi qua.

Tuy nhiên, một số vệt có thể kéo dài và lan rộng thành các đám mây dạng sợi. Những vệt này có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển.

Theo Google, tác động khí hậu từ vệt ngưng tụ có thể chiếm khoảng một phần ba tổng tác động khí hậu của ngành hàng không.

Điều này khiến việc giảm hình thành các vệt ngưng tụ trở thành một hướng nghiên cứu đáng chú ý.

Google đưa AI vào kế hoạch bay

Giải pháp của Google sử dụng các mô hình dự báo dựa trên AI. Hệ thống kết hợp dữ liệu thời tiết với hình ảnh vệ tinh và các nguồn thông tin khí tượng khác.

Mục tiêu là dự đoán những khu vực có khả năng hình thành vệt ngưng tụ kéo dài.

Khi xác định được các khu vực này, hệ thống có thể đưa ra thông tin cho nhân viên điều phối. Phi công sau đó có thể điều chỉnh độ cao để tránh vùng không khí phù hợp cho việc hình thành contrail.

Những thay đổi này tương đối nhỏ. Chúng cũng được thực hiện trong các giới hạn khai thác và an toàn hiện có.

Cathay Pacific đưa AI vào buồng lái

Cathay Pacific đóng vai trò quan trọng trong quá trình thử nghiệm. Hãng sử dụng đội bay hiện đại cùng hệ thống Electronic Flight Folder (EFF) do hãng phát triển.

Dữ liệu dự báo từ Google có thể được đưa vào hệ thống này. Phi công có thể xem thông tin về các khu vực có nguy cơ hình thành contrail.

Hệ thống cũng kết hợp dữ liệu với những thông số khai thác theo thời gian thực. Nhờ đó, thông tin hỗ trợ quyết định được tích hợp vào quy trình bay hiện có.

Cathay Pacific cho biết đây là cách tiếp cận giúp thử nghiệm công nghệ AI trong điều kiện khai thác thực tế.

Kết quả ban đầu giảm khoảng 40% tác động làm ấm

Chương trình thử nghiệm bắt đầu từ cuối năm 2025. Mục tiêu ban đầu là triển khai trên hơn 100 chuyến bay trong mạng lưới của Cathay Pacific.

Hơn 80 chuyến bay đã thực hiện các lộ trình tránh khu vực có khả năng hình thành contrail.

Google ước tính những chuyến bay này giúp giảm khoảng 40% tác động làm ấm khí hậu từ vệt ngưng tụ. Đây là kết quả ban đầu và vẫn cần thêm dữ liệu để đánh giá trên quy mô lớn.

Cathay Pacific Và Google Dùng AI Giảm Tác Động Khí Hậu Hàng Không

Một trong những tuyến được thử nghiệm là Hong Kong – Singapore. Kết quả phân tích cho thấy các biện pháp trên tuyến này đóng góp hơn 50% tổng mức giảm tác động khí hậu của chương trình thử nghiệm.

Điều này cho thấy những điều chỉnh nhỏ trong khai thác bay có thể tạo ra hiệu quả đáng kể.

Không cần thay đổi máy bay hoặc nhiên liệu

Một điểm đáng chú ý của giải pháp là không yêu cầu thay đổi ngay đội bay. Công nghệ có thể hoạt động với máy bay và nhiên liệu hiện có.

Thay vì thiết kế lại máy bay, giải pháp tập trung vào việc tối ưu đường bay và độ cao.

Nếu điều kiện khí quyển cho phép, máy bay có thể thay đổi độ cao một cách phù hợp. Mục tiêu là tránh những vùng dễ tạo contrail kéo dài.

Google đánh giá đây là một giải pháp có khả năng mở rộng. Công nghệ có thể được áp dụng cùng các biện pháp giảm phát thải khác trong tương lai.

Cathay Pacific mở rộng thử nghiệm tại châu Á – Thái Bình Dương

Sau giai đoạn thử nghiệm ban đầu, hai bên đang bước vào giai đoạn mở rộng.

Cathay Pacific là hãng hàng không thương mại đầu tiên tại châu Á – Thái Bình Dương thử nghiệm công nghệ giảm contrail của Google. Hãng cũng là hãng đầu tiên trên thế giới thử nghiệm tránh contrail trên các chuyến bay siêu đường dài.

Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào nhiều đường bay hơn. Trong đó có các tuyến châu Á và xuyên Thái Bình Dương.

Hai bên cũng hợp tác với Contrails.org để mở rộng nghiên cứu. Mục tiêu là thu thập thêm dữ liệu thực tế về khả năng áp dụng công nghệ.

AI giúp hàng không chuyển từ dự báo sang hành động

Trước đây, AI chủ yếu được nghiên cứu để dự báo thời tiết và các điều kiện khí quyển. Hiện nay, công nghệ đang được đưa trực tiếp vào quá trình khai thác.

Đây là điểm khác biệt quan trọng của chương trình Cathay Pacific và Google.

AI không chỉ cung cấp dữ liệu. Hệ thống còn giúp xác định khu vực cần tránh và hỗ trợ phi công đưa ra quyết định.

Mô hình này có thể mở rộng sang nhiều hoạt động khác. Ví dụ gồm tối ưu đường bay, quản lý nhiên liệu và dự báo nhu cầu khai thác.

Hàng không xanh không chỉ tập trung vào CO₂

Khi nói đến giảm phát thải hàng không, CO₂ thường là vấn đề được quan tâm nhiều nhất. Tuy nhiên, tác động khí hậu của ngành còn đến từ các yếu tố khác.

Vệt ngưng tụ là một trong những tác động ngoài CO₂ đang được nghiên cứu. Việc hạn chế chúng có thể bổ sung cho các chương trình giảm phát thải carbon.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành hàng không khó giảm hoàn toàn CO₂ trong ngắn hạn.

Đội bay mới, nhiên liệu hàng không bền vững và tối ưu khai thác vẫn là những giải pháp quan trọng. AI có thể trở thành một lớp công nghệ bổ sung cho các giải pháp này.

Thách thức khi áp dụng AI trên quy mô lớn

Dù kết quả ban đầu tích cực, việc triển khai rộng vẫn còn nhiều thách thức.

Không phải chuyến bay nào cũng có thể thay đổi độ cao. Các hạn chế về không phận, thời tiết và tải trọng có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện.

Cathay Pacific cũng lưu ý rằng không phải toàn bộ hơn 100 chuyến bay mục tiêu đều tham gia thử nghiệm. Những hạn chế khai thác là một trong các yếu tố cần tiếp tục nghiên cứu.

Vì vậy, giai đoạn tiếp theo sẽ đóng vai trò quan trọng. Dữ liệu lớn hơn sẽ giúp đánh giá hiệu quả thực tế của công nghệ.

Tác động đối với ngành logistics hàng không

Sự hợp tác giữa Cathay Pacific và Google cũng mang ý nghĩa đối với logistics hàng không.

Các hãng vận tải hàng hóa đang phải cân bằng giữa tốc độ, chi phí và yêu cầu giảm phát thải. Những công nghệ tối ưu đường bay có thể hỗ trợ cả mục tiêu môi trường và vận hành.

Trong tương lai, dữ liệu AI có thể được tích hợp sâu hơn vào hoạt động khai thác hàng hóa. Hệ thống có thể hỗ trợ lựa chọn đường bay và độ cao phù hợp.

Điều này mở ra hướng phát triển mới cho mô hình logistics hàng không thông minh. Dữ liệu trở thành một yếu tố quan trọng bên cạnh máy bay và hạ tầng sân bay.

Xu hướng ứng dụng AI trong hàng không

AI đang ngày càng xuất hiện ở nhiều khâu của ngành hàng không. Công nghệ được sử dụng trong dự báo nhu cầu, bảo dưỡng máy bay và tối ưu lịch bay.

Trường hợp Cathay Pacific cho thấy AI còn có thể được sử dụng cho mục tiêu môi trường.

Thay vì chỉ tập trung vào việc giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ, các hãng có thể tối ưu nhiều yếu tố cùng lúc. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với mục tiêu phát triển hàng không bền vững.

Nếu các thử nghiệm tiếp theo cho kết quả ổn định, công nghệ tránh contrail có thể được mở rộng sang nhiều hãng bay khác.

Triển vọng của công nghệ AI trong hàng không xanh

Hợp tác giữa Cathay Pacific và Google cho thấy AI đang chuyển từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tế. Công nghệ có thể hỗ trợ giảm một phần tác động khí hậu mà không cần chờ những thay đổi lớn về đội bay.

Tuy nhiên, AI không phải giải pháp duy nhất. Ngành hàng không vẫn cần kết hợp nhiều biện pháp khác.

Trong đó có nhiên liệu hàng không bền vững, máy bay tiết kiệm nhiên liệu và tối ưu mạng lưới bay.

Việc kết hợp các giải pháp sẽ giúp ngành hàng không tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển bền vững.

Kết luận

Cathay Pacific và Google đang mở rộng thử nghiệm AI nhằm hạn chế tác động khí hậu từ vệt ngưng tụ của máy bay.

Kết quả ban đầu cho thấy các chuyến bay áp dụng lộ trình tránh contrail có thể giảm khoảng 40% tác động làm ấm từ những vệt này.

Giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng thử nghiệm tại châu Á và các tuyến xuyên Thái Bình Dương. Dữ liệu thu được sẽ giúp đánh giá khả năng triển khai trên quy mô lớn.

Đây là một hướng đi đáng chú ý của hàng không xanh. AI không chỉ hỗ trợ vận hành mà còn có thể trở thành công cụ giúp ngành hàng không giảm tác động đến khí hậu.